Frásögn Hallgríms Þorbergssonar af tilraun til blendingsræktunar á sauðfé á Halldórsstöðum

Birtist í Morgunblaðinu 7. febrúar 1935:

http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=103488&pageId=1227842&lang=is&q=Halldórsstaða

Í tuttugu og fimm vistum: Lýsing á vistum í Þingeyjar- og Eyjafjarðarsýslu 1848-1885

Úr Alþýðublaðinu 22. tbl. 3. árgangur 1936:
http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=63763&pageId=1067019&lang=is&q=Þórarin%20Magnússon

Guðrún Björnsdóttir, sem lesið hefir fyrir ævisögu sína, er þáttur er birtur úr hér á eftir, er fædd á Hrauni í Grenjaðarstaðasókn í Þingeyjarsýslu 29. apríl 1832. Er saga hennar skrásett vestur í Ameríku árið 1916, er Guðrún var 84 ára gömul, og birt í tímaritinu Syrpu 1916: 3. og 4. hefti og 1917: 1. hefti. Fer hér á eftir það, er hún segir um vistir síar, og gefur það góðar hugmyndir um hrakningsvistir vinnuhjúa á síðastliðinni öld og kjör þau, er þeim voru búin.

Tuttugasta og þriðja vist

Fór ég nú nauðug að Halldórsstöðum í Laxárdal eftir þriggja ára dvöl á Kaldbak. Ekki hræddist ég Þórarin Magnússon sem húsbónda, og féll mér vel við þau hjón. Viðurgemingur var góður og nærtgætni við hjúin, að því leyti, sem hægt var, en vinnan var hörð, einkum við að hreinsa engjarnar fram við Laxá, því þær þöktust af grjóti og sandi meira og minna á hverjum vetri, enda
flýðu mörg hjú frá Halldórsstöðum vegna engjahreinsunarinnar. Reitings heyskapur var líka í flóum uppi í Skarðinu, en verst var þó að raka smákann á bökkunum við ána, sem spratt þar eftir að sandurinn og grjótið hafði verið tekið. Í þessari vist varð ég veik og þurfti að leita til læknis, sem sagði mér að veikindin væru af of harðri vinnu, svo eftir þriggja ára veru á Halldórsstöðum varð ég fegin að losna þaðan.

Sveinn Þórarinsson segir frá:

Úr minnisbókum Williams eða Þórs Pálssona:

Þórarinn faðir minn byggði "Stekk" sunnan í Þorgerðarfjalli, þar man ég eftir að fært var frá - Einnig byggði hann "beitarhúsin" sem tóku 80 sauði. Áður keypti hann 1849 "Sel" það er séra Jón á Grenjaðarstað lét byggja 1844, í hvamminum þar sem tóftarbrotin eru neðan við lindina í fjallinu, (norðan við beitarhúsin).
Eftir að Þórarinn fór að búa (á Halldórsst.) flutti hann kornmylluna (sem faðir hans bygði ofan við "Hornhúsin") suður og uppí holtið og hleypti læknum suður úr farveginum að henni og svo út í gilið aftur, ástæðan til þessa fluttníngs var sú að mikið fennti að henni í gilinu.

Sveinn Þórarinsson segir frá:

Úr minnisbókum Williams eða Þórs Pálssona:

Magnús Ásmundsson byggði á Halldórsstöðum, stofu sunnan við bæjardyrnar árið 1834; var hún kölluð "Nýja stofa" þegar ég man fyrst eftir. Stekk lét hann byggja í Stekkjardal. Magnús bróðir minn sagðist muna eftir að fyrstu árin eftir að hann fór að fara á stekk, hefði verið fært frá á stekknum í Stekkjardal.
Magnús Ásm. afi minn byggði kornmyllu í brennilækjargilinu rétt ofan við "Hornhúsin", lét lækinn hreyfa hana með spjaldakorti sem vatnið féll á, malaði í henni allt sitt korn, einnig nokkuð fyrir aðra bændur. Heimamalað mjög þótti miklu betra en hið danska mjöl sem sífellt var skemmt og svikið. Um þetta bil voru fleiri bændur að koma sér upp kornmyllum, þar sem svo hagaði til að lækir voru hentugir til þess.

Grein Gunnars Bjarnasonar um hestinn Redda á Halldórsstöðum

Gunnar Bjarnason skrifaði fallega grein í Lesbók Morgunblaðsins um hestinn Redda á Halldórsstöðum. Greinin bregður um leið nokkurri svipmynd af fólkinu á Halldórsstöðum.